Họ Đào Đức - Đa Phúc, Sài Sơn, Quốc Oai, Hà Nội.
Nước có sử, nhà có phả
Thôn Đa Phúc thuộc xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc thành phố Hà Nội) là nơi có phong cảnh thiên nhiên ưu đãi. Nơi đây có danh lam thắng cảnh Chùa Thầy nổi tiếng cả nước, được công nhận là di tích lịch sử cách mạng, di tích văn hóa của đất nước.
Người Đa Phúc xa xưa vốn từ nhiều nơi hội tụ lại để làm ăn sinh sống. Chính vì lẽ đó, trong thôn có tới hơn ba mươi dòng họ khác nhau, có thể kể tới Họ Nguyễn, Họ Phan, Họ Từ, Họ Vương, Họ Phạm, Họ Vũ, Họ Lê, Họ Trần, Họ Đỗ, Họ Hoàng, …. và đặc biệt là Họ Đào Đức chúng ta.
Mỗi dòng Họ lại có bốn, năm hHọ khác nhau. Như Họ Nguyễn thì có Nguyễn Đình, Nguyễn Hữu, Nguyễn Văn. Dòng Họ Đào cũng có tới năm Họ là Đào Đức, Đào Tiến, Đào Hữu, Đào Văn, Đào Phúc. Có Họ chỉ gồm năm tới mười hộ, có Họ thì năm mươi, sáu mươi hộ… Riêng Họ Đào Đức tính đến năm 2006 đã có hai trăm hai mươi chín ( 229) hộ gia đình, là Họ Đào lớn nhất trong thôn Đa Phúc.
Do sự phát triển của xã hội, do đời sống kinh tế của con người, nên con cháu Họ Đào Đức phải đi khắp đất nước, thậm chí ra cả nước ngoài để tìm công ăn việc làm, sinh sống.
Họ Đào Đức được sinh ra từ cụ tổ Đào Đức Lai, cũng là khởi nguồn đầu tiên của cây gia phả Họ Đào Đức mà tác giả cuốn Tộc Phả này ghi chép lại. Ngày 18 tháng 3 năm Tân Dậu ( 2 – 4 – 1980) ban Thường Trực Họ Đào Đức tiến hành thành lập Tộc Phả của toàn Họ với mục đích:
Để con cháu sau này hiểu được, biết được quan hệ trên dưới, anh em huyết thống, để trong sinh hoạt được dễ dàng và đúng mực. Và cũng để con cháu sau này biết được tổ tiên, cha ông mình là ai, hiểu biết và ghi nhớ nguồn gốc của bản thân mình.
Trong bố cục của cuốn Tộc Phả, phần đầu (Tiền Gia Phả) là do cụ Đào Xuân Huê (cụ Đồ Đào) viết ngày 12-10-1934, và cụ Đào Đức Vịnh viết ngày 12-11-1901 ( cả hai cụ đều là con cháu của chi 3 ngành Thứ và ở đời thứ 7). Qua nhiều năm tìm hiểu, nghiên cứu gia phả của các ngành, các chi còn giữ lại được, kết hợp với các ý kiến của các cụ cao niên trong họ đang còn sống để thành lập cuốn tộc phả này bằng chữ Quốc ngữ, lấy tên là
“Đào Tộc Chính Phả”
Từ đời Thượng tổ, cụ Nguyễn Trung Lương (hiệu Từ Thọ) đến cụ Nguyễn Trung Thắng ( hiệu Phúc Khê) vẫn thuộc họ Nguyễn bên Giáp Thượng, quy tụ tại nhà trưởng Nguyễn Tính. Sang đời cụ Lai, vì lý do nào đó đã tới làm con nuôi Họ Đào thuộc Giáp Đông.
Người nuôi cố dĩ : cụ Đào Vi Tính
Người dưỡng tử : cụ Đào Thị Nhân
Từ đó cụ Lai lấy tên họ bố nuôi, tự gọi là Đào Đức Lai (hiệu Phúc Thuật). Khởi tổ Họ Đào từ đây.
Cụ Đào Đức Lai sinh được năm người con, gồm bốn con trai và một con gái
Con trưởng: Đào Viết Trúc
Con thứ: Đào Viết Thúc
Đào Viết Bức ( chết trẻ)
Đào Viết Thi (chết trẻ)
Đào Thị … ….(hiệu Từ Bị - chết trẻ)
Sau cụ Lai trở đi, Họ Đào Đức được chia làm 2 ngành và 4 chi rõ rệt.
Ngành Ttrưởng cụ Đào Viết Trúc (có 1 chi).
Ngành Thứ cụ Đào Viết Thúc (có 3 chi).
Do sự phát triển của Họ Đào Đức, đến nay đã chia thành 2 ngành, 4 chi và 14 phân chi.
Ngành Trưởng có 1 chi ( cụ trưởng chi : không ghi rõ tên) và 1 phân chi – cụ tổ phân chi là cụ Đào Nguyên Quý
Ngành Thứ có 3 chi, mỗi chi có 4 phân chi:
- Chi 1: cụ tổ Đào Đăng Vực.
Cụ tổ của bốn phân chi không tìm được tên và ngày giỗ.
- Chi 2: cụ tổ Đào Trọng Cổn
Phân chi 1: cụ tổ Đào Trọng Bỉnh
Phân chi 2 và 3 không tìm được tên cụ tổ
Phân chi 4: cụ tổ Đào Đức Hồng
- Chi 3: cụ tổ Đào Đức Mãn
Phân chi 1: cụ tổ Đào Đức Toàn
Phân chi 2: cụ tổ Đào Đức Cần
Phân chi 3: cụ tổ Đào Đức Xích
Phân chi 4: cụ tổ Đào Đức Hữu
Cụ Đào Đức Lai là người gốc Họ Nguyễn Đức, nên theo nguyện vọng của các cụ, các ông, các con cháu bên Họ Nguyễn Đức, do cùng một dòng huyết thống, nên muốn cùng sinh hoạt với Họ Đào Đức. Vì vậy, trong cuốn Tộc Phả này, tác giả có dành phần đầu để ghi chép phần gia phả của phân chi Nguyễn Đức (chi gốc) để người đọc hiểu thêm về quan hệ của hHọ Đào Đức với Họ Nguyễn Đức, từ đó có quan hệ đúng mực.
Cuốn Tộc Phả này có ghi đầy đủ từ cụ Khởi tổ Đào Đức Lai ( đời thứ nhất) hiệu Phúc Thuật cho đến con cháu đời thứ 12, 13. Song, do sự phát triển của con người mỗi ngày một lớn lên, sinh lão bệnh tử khó đoán trước, vì thế không thể đầy đủ và hoàn chỉnh được. Cũng vì lẽ đó, tác giả cố ý để lại một số trang trống để người đọc có thể tự điền thêm con cháu mình mới ra đời vào trong Tộc Phả, cùng tác giả hoàn thiện thêm cây Gia Phả của Họ Đào Đức chúng ta.
Người biên soạn
Đào Đức Sâm
Sinh năm 1928 – đời thứ 8
Phân chi 3, chi 3, ngành Thứ.